Babymatras kiezen: waar let je op? De complete gids
Een babymatras kiezen lijkt eenvoudig, tot je het aanbod bekijkt. Er zijn matrassen van ruim 50 tot meer dan 190 euro, van schuim, veren, kokos of latex, met en zonder speciale toplaag. Wat moet je écht weten om een goede keuze te maken? In deze gids lees je welke maat in welk bedje past, hoe stevig en hoe dik een babymatras moet zijn, welke materialen er bestaan, waar je op let bij de hoes en de matrasbeschermer, en wat een matras kan bijdragen aan veilig slapen.
Een baby slaapt in de eerste maanden veel: gemiddeld zo'n 14 tot 16 uur per dag, de eerste dagen zelfs tot ongeveer 20 uur. Je matras is dus een van de meest gebruikte spullen in huis. Het loont om er even de tijd voor te nemen.
De checklist in het kort
- De maat past exact in het bedje, zonder kieren langs de randen.
- De matras is stevig en vlak. Het hoofdje zakt er niet in weg.
- De matras is minstens 8 cm dik.
- Het materiaal laat lucht door en houdt geen warmte vast.
- De hoes is afritsbaar, wasbaar en niet waterdicht.
- Er zitten geen losse onderdelen aan die je baby kan inslikken.
- Je weet welk onderdeel van de matras getest is op schadelijke stoffen.
- Je legt je baby op de rug, zonder kussen, dekbed of knuffels.
1. Welke maat past in het bedje?
De matras moet precies in het bedje passen: niet te lang, niet te kort en zonder openingen tussen de matras en de zijkanten. In een kier kan een baby met armpjes, beentjes of hoofdje klem komen te zitten. Gidsen noemen ongeveer 2 cm als de grens: meer ruimte is te veel. Meet daarom altijd de binnenkant van het bedje op, ook als de maat op de verpakking klopt.
In een wieg komt er nog iets bij: de zijwand moet, gemeten vanaf de bovenkant van de matras, minstens 20 cm hoog zijn. Een te dikke matras of een toplaag kan dat verminderen.
2. Hoe stevig moet een babymatras zijn?
Stevig en vlak. Dat is het belangrijkste kenmerk van een goede babymatras. Een matras die te zacht is, laat het hoofdje wegzakken, en dat is een risico bij het ademen. Een matras die doorbuigt, vergroot de kans dat je kindje tussen matras en bedje terechtkomt. Volgens deskundigen is de juiste stevigheid ook belangrijk voor de ontwikkeling van de rug.
Een eenvoudige test: druk met je platte hand op het midden van de matras. Zakt hij niet te diep door en komt hij meteen weer omhoog? Dan is hij stevig genoeg.
Kies bij voorkeur een nieuwe matras. Een matras die al jaren gebruikt is, kan vervormd zijn, en je weet niet of de binnenkant nog in orde is. Heb je er toch een van een ouder kindje liggen, controleer dan of hij nog plat ligt, stevig is, geen beschadigingen heeft en nog in het bedje past.
Zachte, extra topmatrassen en kussentjes in het bedje zijn voor een baby niet nodig. Volwassenen vinden zacht comfortabel, een baby heeft er niets aan.
3. Hoe dik moet een babymatras zijn?
Gidsen van onder meer Ouders van Nu en babyhelp.nl noemen een minimale dikte van 8 cm. Een dunne matras buigt sneller door en voelt minder stabiel. Meer dikte maakt een matras niet automatisch veiliger: stevigheid, pasvorm en materiaal wegen even zwaar. Kijk ook naar de hoogte van het bedje, want een dikke matras verkleint de hoogte van de rand.
4. Welk materiaal kies je?
De vulling bepaalt hoe de matras aanvoelt, hoe goed hij lucht doorlaat en hoe lang hij zijn vorm houdt. Volgens onderzoek van de Consumentenbond presteert geen enkele vulling structureel beter of slechter dan de andere. Het gaat dus vooral om de uitvoering: een goede matras van een bepaald materiaal is beter dan een slechte van een ander.
Over ventilerende toplagen. Sommige matrassen hebben een 3D-toplaag met een honingraatstructuur voor extra luchtstroom. Dat is hygiënisch handig. Maar pasgeborenen kunnen hun lichaamstemperatuur nog niet goed regelen, en een extra ventilerende laag kan voor hen te koud zijn. Vraag het na bij de kraamzorg of het consultatiebureau voor je dit kiest.
5. De hoes: afritsbaar, wasbaar en veilig afgewerkt
Bij een baby gebeurt er van alles: een lekkende luier, spuugvlekken, zweet. Een hoes die je zelf kunt afritsen en wassen is dus geen luxe. Let op deze punten:
- Afritsbaar en wasbaar. Een afneembare hoes houdt de matras hygiënisch. Controleer de wasinstructie. Veel gidsen raden 60°C aan, omdat dat huisstofmijt en schimmels doodt.
- Niet waterdicht. De Consumentenbond raadt aan een hoes te kiezen die niet waterdicht of vochtafstotend is. Waterdichte lagen laten weinig lucht door en houden warmte vast.
- Een stevige rits. Kunststof tanden roesten niet. Grove tanden buigen en breken minder snel dan fijne. Een tweedelige rits laat je de ene helft wassen en de andere op de matras laten zitten.
- Geen losse onderdelen. Kleine onderdelen die loskomen, zoals een ritsschuiver, kan een baby inslikken. Ook losse stiksels, vooral losse nylondraad, zijn gevaarlijk.
- Een extra laag rond de vulling. Bij een afritsbare hoes hoort een binnenlaag, zodat je kindje nooit bij de vulling kan.
6. Heb je een matrasbeschermer nodig?
Niet per se. Veel ouders gebruiken er een tegen vocht, spuug en luiers, maar de keuze is minder eenvoudig dan het lijkt. De Consumentenbond testte in 2019 vijftien matrasbeschermers op luchtdoorlaatbaarheid. Veel waterdichte beschermers en topdekjes zonder ventilerende laag lieten weinig tot geen lucht door, ook als ze als "ademend" werden aangeprezen. Een baby kan dan moeilijker warmte kwijt.
Wat betekent dat voor jou?
- Een goede matras met een wasbare hoes is vaak beter dan een matras met een aparte waterdichte beschermer.
- Wil je toch een beschermer? Kies er een die lucht doorlaat en op de wasmachine kan.
- Een katoenen hoeslaken op de matras is voor de meeste baby's voldoende.
- Gebruik nooit twee of drie lagen over elkaar. Dat maakt de matras zachter en warmer.
7. Veilig slapen: wat de matras wel en niet doet
Een goede matras draagt bij aan veilig slapen, maar hij is maar een deel van het geheel. De juiste maat, stevigheid en een materiaal dat lucht doorlaat verkleinen risico's. Oververhitting wordt genoemd als een mogelijke oorzaak van wiegendood, daarom is een ademende ondersteuning belangrijk.
Deze basisregels gelden voor elke matras:
- Leg je baby op de rug.
- Gebruik een eigen bedje, met een stevige matras en een hoeslaken.
- Laat kussens, dekbedden, knuffels en andere zachte voorwerpen uit het bed.
- Zorg dat je baby niet te warm ligt.
Dit is algemeen advies. Met vragen over de slaapomgeving van jouw kindje kun je terecht bij Opgroeien (voorheen Kind en Gezin), het consultatiebureau of je huisarts.
8. Geur, certificaten en schadelijke stoffen
Dit is een onderwerp dat veel koopgidsen overslaan, terwijl een baby zijn matras uren per dag van dichtbij ruikt en aanraakt. Een nieuwe matras kan in het begin een lichte geur hebben. Laat hem daarom enkele uren luchten voor je hem in gebruik neemt, in een goed geventileerde ruimte.
Labels kunnen helpen om materialen te vergelijken, maar vraag altijd welk onderdeel getest is: alleen de kern, alleen de hoes, of de hele matras.
- OEKO-TEX® STANDARD 100 test materialen op schadelijke stoffen. Productklasse I is de strengste klasse en geldt voor producten voor baby's en kinderen tot 3 jaar.
- eco-INSTITUT controleert materialen op de uitstoot van schadelijke stoffen.
Veelgestelde vragen over het kiezen van een baby matras
Nee. Een baby slaapt het best op een stevige, vlakke matras waarin het hoofdje niet wegzakt.
Dat hoeft niet. Een matras met een wasbare hoes en een katoenen hoeslaken is voor veel ouders genoeg. Kies je er toch een, neem dan een model dat lucht doorlaat.
Experts raden een nieuwe matras aan. Gebruik je een bestaande, controleer dan of hij nog stevig en vlak is, geen schade heeft, schoon is en nog precies in het bedje past.
Natuurlatex wordt veel gebruikt in matrassen. Kies een matras waarvan de materialen getest zijn op schadelijke stoffen, bijvoorbeeld met een OEKO-TEX® STANDARD 100-label voor baby's. Is er een latexallergie in de familie, bespreek het dan met je huisarts of consultatiebureau.
De populairste maat is 70x140 cm, maar meet altijd het bed zelf op.
Kijk regelmatig of hij nog plat ligt, of de hoes en de rits intact zijn en of er geen losse stiksels zijn.